Đức Thọ là huyện nằm ở phía Bắc tỉnh Hà Tĩnh, được biết đến với danh xưng “vựa gạo”, “đất lúa” bởi năng suất lúa gạo vượt trội của huyện so với mặt bằng chung của tỉnh Hà Tĩnh. Ngoài năng suất và chất lượng lúa gạo, Đức Thọ còn là nơi tập trung sản xuất nhiều nhất tỉnh các giống lúa mới, chất lượng nhất của tỉnh như ST24, ST25, VNR20 … và hiện nay tỷ lệ sử dụng giống lúa chất lượng trên địa bàn huyện Đức Thọ đều đạt 100% diện tích.
Ngày nay, huyện Đức Thọ còn được biết đến với vai trò là vùng đất tiên phong trong việc phát triển mô hình sản xuất gạo sạch trên ruộng rươi hết sức độc đáo, chủ yếu tập trung ở các xã Bùi La Nhân, Quang Vĩnh và Yên Hồ. Mô hình này được biết đến rộng rãi hơn sau khi được Văn phòng nông thôn mới trung ương lựa chọn làm mô hình thí điểm để xây dựng sản phẩm OCOP của trung ương.
Vùng bãi bồi ven sông La được bồi tụ lượng phù sa màu mỡ đã tạo điều kiện ban đầu thuận lợi cho hoạt động sản xuất lúa gạo của các xã Bùi La Nhân, Quang Vĩnh và Yên Hồ, huyện Đức Thọ; và theo từng con nước lên xuống, dòng La Giang còn mang đến cho người dân nơi đây loài rươi, vật phẩm được ví như “lộc trời”, góp phần tạo nên những cánh đồng lúa trên ruộng rươi hết sức độc đáo. Hạt gạo được thu hoạch từ những thửa ruộng không chỉ được nuôi dưỡng từ những hạt phù sa của dòng La Giang, mà còn mang trong mình những phẩm chất được hình thành từ sự tác động qua lại mang tính cộng sinh với loài rươi.
Loài rươi có tác động tích cực trong việc gia tăng độ mùn cho đất, đồng thời bổ sung thêm thành phần dinh dưỡng cho hạt gạo nhờ quá trình trao đổi chất, nhờ đó hạt gạo trên những cánh đồng có rươi sinh sống mang trong mình nhiều chất dinh dưỡng hơn và mang lại cảm giác ngon miệng hơn. Bên cạnh việc hỗ trợ quá trình sinh trưởng, phát triển của cây lúa, rươi còn đóng vai trò như sinh vật chỉ thị mức độ ô nhiễm môi trường vì rươi chỉ có thể sinh sống trong môi trường đất và nước sạch, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân hóa học. Do đó sự tồn tại và phát triển của rươi còn đóng vai trò bảo chứng, góp phần quảng bá cho những ruộng lúa, hạt gạo hoàn toàn sạch, không có hóa chất.
Nhận thấy giá trị to lớn của loài rươi – vật phẩm được ví như “lộc trời” và những tác động tích cực đến sự phát triển của cây lúa, hạt gạo, người nông dân ở các xã Bùi La Nhân, Quang Vĩnh và Yên Hồ, huyện Đức Thọ đã và đang đẩy mạnh mô hình sản xuất gạo hết sức đặc trưng để duy trì và phát triển chất lượng, năng suất và sản lượng của hạt gạo. Với mô hình sản xuất mới, người nông dân vừa thu hoạch được hạt gạo sạch, thơm ngon, vừa có thể thu hoạch rươi để gia tăng nguồn thu so với chỉ sản xuất lúa gạo theo mô hình truyền thống.
Tuy nhiên, diện tích sản xuất hiện nay còn khá khiêm tốn so với diện tích sản xuất nông nghiệp nói chung, diện tích trồng lúa nói riêng của 3 xã, cơ cấu giống lúa vẫn đang trong quá trình thử nghiệm để chọn giống lúa phù hợp nhất, có năng suất, sản lượng cao nhất để tận dụng hiệu quả hơn nữa ảnh hưởng tích cực của rươi đến chất lượng hạt gạo cũng như nâng cao hơn nữa hiệu quả kinh tế mô hình sản xuất này mang lại. Bên cạnh đó, theo thông tin thực tế thu thập được tại địa phương, hiện nay sản phẩm gạo được thu hoạch từ cây lúa trồng trên ruộng rươi của 3 xã Yên Hồ, Bùi La Nhân và Quang Vĩnh chủ yếu được tiêu thụ trong tỉnh, các thị trường ngoài tỉnh chủ yếu là Hà Nội. Một số doanh nghiệp đang tiếp cận với phương thức bán hàng trực tuyến để tăng khả năng tiếp cận người tiêu dùng, mở rộng thị trường tiêu thụ. Tuy nhiên, trong bối cảnh mô hình sản xuất gạo được thu hoạch từ ruộng rươi cũng khá nổi tiếng ở các tỉnh duyên hải phía Bắc, sự cạnh tranh đòi hỏi các sản phẩm cần có hệ thống nhận diện thương hiệu đồng bộ, chuyên nghiệp bên cạnh việc xây dựng hệ thống quản lý để duy trì và nâng cao chất lượng để có thể mở rộng thị trường.
Nhằm phát triển hoạt động sản xuất và kinh doanh sản phẩm gạo được thu hoạch từ cây lúa trồng trên ruộng rươi của huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, từ đó nâng cao danh tiếng sản phẩm, phát triển kinh tế xã hội của địa phương và nâng cao đời sống người dân sản xuất và kinh doanh sản phẩm trong khu vực địa lý, chính quyền và nhân dân tỉnh Hà Tĩnh nói chung, huyện Đức Thọ nói riêng đã cùng chung tay thực hiện Dự án: “Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Gạo rươi Đức Thọ” cho sản phẩm gạo được thu hoạch từ cây lúa được trồng trên ruộng rươi của huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh” theo Quyết định số 2565/QĐ-UBND ngày 15/12/2022 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh. Kết quả thực hiện Dự án sẽ tạo cơ sở vững chắc để tăng cường hoạt động quảng bá, phát triển giá trị sản phẩm, nâng cao năng lực quản lý của cơ quan hành chính địa phương trong việc quản lý, nâng cao vai trò giá trị của tài sản trí tuệ trong việc phát triển giá trị nông sản, sản phẩm OCOP của địa phương, góp phần củng cố và duy trì danh tiếng của sản phẩm mang nhãn hiệu chứng nhận “Gạo rươi Đức Thọ”.